Đời sống người Việt xưa qua lăng kính Vương Hồng Sển, Huỳnh Tịnh Của, Trương Vĩnh Ký
Bên cạnh vai trò đóng góp của Thoại Ngọc hầu Nguyễn Văn Thoại, công lao của nhiều quan chức khác có liên quan cũng đã dần được đề cập đến. Tuy nhiên, chúng ta ít biết hơn về hoạt động của những nhân vật cấp thấp, những người trực tiếp làm việc trên công trường đào kênh.Tháng 10.2024, chúng tôi có dịp tiếp xúc với hậu duệ của ông Lê Văn Huề - một quân nhân cấp thấp từng trực tiếp làm việc trên công trường đào kênh Vĩnh Tế - ở Thốt Nốt (Cần Thơ) là anh Lê Trọng Tiến và được chia sẻ các tư liệu mà gia đình đang lưu trữ.Khối tư liệu bao gồm các giấy tờ liên quan tới Lê Văn Huề từ năm 1814 đến năm 1836, trong đó có 3 văn kiện quan trọng giúp hiểu rõ vai trò của Lê Văn Huề trong đợt đào kênh Vĩnh Tế thứ ba, cũng như công tác điều động và giải tán dân phu của cuộc đào ấy.Theo chính lời khai của Lê Văn Huề, ông sinh năm Ất Tỵ [1785]. Không rõ cha mẹ ông là ai, có lai lịch thế nào. Ký ức gia đình họ Lê ở Thốt Nốt xem Lê Văn Huề là ông tổ. Năm 1806, Lê Quang Định tả rạch Thốt Nốt "hai bên đều có dân cư và ruộng vườn". Tờ chiếu năm 1822 ghi Lê Văn Huề quê ở thôn Thới Hòa Trung, huyện Vĩnh Định, phủ Định Viễn, trấn Vĩnh Thanh. Về sau thôn này đổi tên thành thôn Thạnh Hòa Trung.Địa bạ thôn Thạnh Hòa Trung năm 1836 ghi tên nhiều chủ đất họ Lê như Lê Văn Thông, Lê Văn Huyền, Lê Văn Vạn, Lê Thị Phượng... Chi tiết này cho thấy dòng họ Lê đã tới và khai khẩn vùng Thốt Nốt từ lâu. Bản thân Lê Văn Huề cũng sở hữu một số sở đất và sở vườn. Trước khi lập địa bạ, Lê Văn Huề cùng Nguyễn Thị Lợi đã khai khẩn một số ruộng đất. Ngoài ra, ông còn cùng ba người khác là Văn Đức Hương, danh Quý, danh Đằng khai khẩn nhiều ruộng đất. Lúc lập địa bạ, Lê Văn Huề còn sở hữu một sở điền 21 mẫu, một sở điền 30 mẫu (chung với Lê Văn Hội), một sở vườn 4 mẫu và một sở vườn 3 mẫu (chung với Lê Văn Hội).Năm 1814, lúc 29 tuổi, Lê Văn Huề được chọn vào quân ngũ. Ông được bổ vào đội 3, cơ Vĩnh Bảo Tiền thuộc trấn Vĩnh Thanh. Ít lâu sau, vì "được việc, có năng lực và chuyên cần với công vụ", ông được cử làm tiện nghi Đội trưởng của thập 4 của đội ấy, rồi sau đổi sang thập 3. Năm 1822, đúng kỳ khảo khóa, Lê Văn Huề được thực thụ Đội trưởng ở thập 3, đội 3, cơ Vĩnh Bảo Tiền, được ban tước Huề Tài bá.Vào thời đó, công tác đào kênh Vĩnh Tế đã đi vào giai đoạn chót. Cuối năm Minh Mạng thứ 4 (1823), nhà vua ra lệnh điều động dân phu 5 trấn Phan Yên, Biên Hòa, Vĩnh Long, Định Tường, Hà Tiên tiếp tục việc đào kênh. Ngày nay, con cháu họ Lê ở Thốt Nốt còn giữ được 3 văn kiện cấp cho Huề Tài bá Lê Văn Huề, ra lệnh về việc tổ chức binh dân đi đào kênh Vĩnh Tế. Nhờ đó, ta biết được tình hình tổ chức điều động thời đó.Tờ trát đề ngày 15 tháng giêng năm Minh Mạng thứ 5 (1824) do quan Khâm sai Vĩnh Thanh trấn giao cho Đội trưởng đội 2 của cơ Vĩnh Bảo Trung là Dũng Tài bá Nguyễn Văn Dũng, Đội trưởng đội 3 của cơ Vĩnh Bảo Tiền là Huề Tài bá Lê Văn Huề đi đốc thúc Tri huyện Vĩnh An chiêu tập dân phu. Dân phu được lệnh chuẩn bị dụng cụ, cùng với các hạng tre trúc, rạ lợp. Thời hạn là ngày 25 tháng giêng, mọi người phải có mặt ở đồn Châu Đốc để nhận phần đất phải đào. Số lượng điều động là 1.383, bao gồm cả chức dịch và dân phu.Đến ngày 28 tháng giêng, quan trấn Vĩnh Thanh lại cấp tờ trát cho Huề Tài bá Lê Văn Huề coi sóc toán Vĩnh Nhất để tiến hành đào kênh. Sử sách cho biết phần nhiệm vụ của đợt này là đào mở rộng 1.700 trượng đường kênh còn lại, sau đó khơi rộng đường kênh chảy qua đầm Náo Khẩu Ca Âm. Ngày mùng một tháng năm cùng năm [1824], Bảo hộ Cao Miên Nguyễn Văn Thoại cấp cho Lê Văn Huề tờ bằng xác nhận đã hoàn thành công việc, được trở về quân thứ làm việc.Kênh Vĩnh Tế hoàn thành là một thắng lợi cho giao thông, thương mại và nông nghiệp trên tuyến Châu Đốc - Hà Tiên. Vua Minh Mạng nhân dịp này đã ban thưởng "kỷ lục" (một dạng công điểm) và vàng lụa cho những người tham gia theo thứ bậc khác nhau. Bản thân Lê Văn Huề trở lại quân ngũ. Ông đi lính đến năm 1832 thì được lệnh chở của kho ra Huế dâng nạp, trở về theo quân thứ Gia Định tham gia dẹp loạn Lê Văn Khôi, rồi theo quân thứ An Giang đánh trả quân Xiêm xâm lược. Năm 1834, Lê Văn Huề bị bệnh mắt nên xin về nghỉ để điều trị, rồi đến năm 1836 thì xin nghỉ hẳn. Ngày nay con cháu họ Lê còn chăm sóc mộ phần và nhà thờ Huề Tài bá Lê Văn Huề ở Thốt Nốt.Nội thất tái chế - cách đón năm mới với năng lượng tích cực, hữu ích nhất
"Là người quan sát, tôi nghĩ quy trình niêm yết của Binance có chút trục trặc. Họ ra thông báo rồi 4 giờ sau bắt đầu niêm yết. Đó là khoảng thời gian cần thiết nhưng trong 4 giờ, giá token đã tăng cao trên các sàn giao dịch phi tập trung (DEX), sau đó nhà đầu tư lại 'xả hàng' lên các sàn giao dịch tập trung (CEX)", Changpeng Zhao (CZ), nhà sáng lập Binance, nói trên X.DEX thường được các nhà giao dịch chuyên nghiệp dùng để tìm kiếm những dự án mới trước khi có thông báo niêm yết (listing) trên CEX. Việc được niêm yết trên các sàn giao dịch tập trung là tín hiệu quan trọng để nhà đầu tư mua vào lượng lớn token trên sàn phi tập trung. Tuy nhiên, đây chỉ là giao dịch ngắn hạn, ngay khi dự án lên CEX. Điều này tạo ra áp lực bán lớn, khiến giá token bị giảm nhanh. Các sàn CEX nổi tiếng với tính thanh khoản cao, vô tình trở thành nơi "thoát hàng" của các nhà đầu cơ.Theo Cointelegraph, tính đến tháng 5.2024, hơn 80% token được niêm yết trên Binance - sàn giao dịch tập trung - đã mất giá trong 6 tháng đầu tiên, sau khi ra mắt. Bình luận của CZ được đưa ra trong bối cảnh dự án Test (TST) mới niêm yết trên Binance có nhiều bất thường. Ban đầu, Test này được tạo ra như một thử nghiệm trên mạng blockchain BNB Chain. Nhưng các nhà đầu tư đã xem đây như một memecoin và liên tiếp thổi giá.Đáng chú ý, dự án TST chỉ được nhắc đến khoảng một giây trong video hướng dẫn của BNB Chain cho nền tảng Four.Meme. Video cũng nói rõ dự án chỉ nhằm mục đích thử nghiệm. Nhưng sau đó, các nhà đầu cơ, người có ảnh hưởng lớn tại Trung Quốc bắt đầu quảng bá và đẩy vốn hóa thị trường của dự án lên cao. TST từng đạt vốn hóa thị trường lên 489 triệu USD vào ngày 9.2, sau đó giảm hơn 50% xuống còn 192 triệu USD, theo dữ liệu từ CoinMarketCap. 14 giờ ngày 12.2, mỗi token TST có giá 0,16 USD, giảm gần 69% so với mức cao nhất mọi thời đại 0,52 USD.Việc một token được tạo ra với mục đích thử nghiệm nhưng được các nhà đầu cơ bơm thổi, đẩy giá và "xả hàng" lên các sàn CEX phần nào mô tả rõ ràng về sự điên rồ của thị trường và lỗ hổng của các sàn giao dịch.CZ cho biết bình luận của ông được đưa ra với tư cách là "người ngoài cuộc". Sau khi ngồi tù và chịu án phạt của Mỹ, nhà sáng lập Binance không còn điều hành công ty. Ông khẳng định mình "không tham gia vào quá trình niêm yết" của Binance hoặc bất kỳ sàn giao dịch CEX nào khác. Theo tỉ phú này, để khắc phục lỗ hổng, các sàn giao dịch tập trung cũng nên tự động triển khai mọi thứ trong việc đưa một dự án lên sàn. Đây là điều các sàn giao dịch phi tập trung đang làm tốt và không gặp phải lỗi tương tự. Một ngày sau bình luận của CZ, đồng sáng lập Binance Yi He giải thích với Colin Wu về các tiêu chí listing của sàn. Theo đó, tiêu chí quan trọng nhất là lợi tức đầu tư (ROI), được tính bằng cách so trung bình giá trong ngày đầu tiên với hiệu suất hằng quý trên các CEX. Tiêu chuẩn thứ hai là khả năng mang lại sự đổi mới cho cộng đồng và toàn ngành. Dự án có thể giúp nhà đầu tư có thể trở thành người dùng blockchain chuyên nghiệp trong tương lai sẽ được đánh giá cao. Cuối cùng là sự chú ý của thị trường dành cho dự án. "Nếu một token có sức hấp dẫn về công nghệ, được thị trường săn đón, chúng tôi sẽ niêm yết nếu không muốn bị mất thị phần", Yi He nói. Ba tiêu chí này giúp sàn kiểm soát chặt chẽ việc niêm yết, từ memecoin đến các dự án có tiềm năng dài hạn. Trước đó Binance từng gây tranh cãi sau khi một dự án Việt Nam được niêm yết trên sàn. Một năm trước, dự án Ronin của Sky Mavis (công ty mẹ của game Axie Infinity) đã giảm giá 18% ngay sau khi lên sàn Binance. Đáng chú ý, trước đó một tuần, token của dự án đã tăng giá 30%. Điều này khiến nhiều người nghi ngờ nhân viên Binance đã tuồn tin ra ngoài, giúp nhà đầu cơ mua vào lúc rẻ và bán tháo khi giá cao. Ron chịu sức ép lớn về thanh khoản, dẫn đến giảm giá mạnh chỉ sau một giờ. Binance đã tuyên bố treo thưởng 5 triệu USD cho bất kỳ ai tìm được bằng chứng nhân viên sàn tham nhũng.Trong lần cập nhật mới nhất, Yi He cho biết Binance hoạt động dưới sự giám sát của hai cơ quan thực thi pháp luật Mỹ. Trong hai năm qua, nhóm điều tra nội bộ xử lý hơn 120 vụ việc, sa thải 60 nhân viên. Phần lớn người vi phạm vô ý mắc phải các quy định như không nói rõ mối quan hệ cá nhân khi làm việc với đối tác. Dù vô ý, những người này đều lập tức bị chấm dứt hợp đồng. Yi He cũng tiết lộ thêm sàn đã thu hồi được hơn 30 triệu USD tiền bất hợp pháp. Công ty vẫn còn hai vụ kiện đang phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật và quản lý của Mỹ. Nhân viên vi phạm các quy tắc có thể bị truy tố hình sự nếu tội nghiêm trọng. Những người đã bị sa thải sẽ nằm trong danh sách đen, không được tham gia bất kỳ dự án hoặc quỹ nào liên quan đến công ty.
Nghĩa tình miền tây: Một thuở đồng dao
Lynda Trang Đài thông qua luật sư đưa ra lời biện hộ rằng “không có tội” trong văn bản gửi đến Văn phòng công tố viên quận Orange (Florida, Mỹ). Đồng thời nữ ca sĩ cho biết sẽ vắng mặt trong phiên xử sắp tới. Bên cạnh đó, yêu cầu đổi luật sư từ ông Joel Leppard sang bà Josephine Arroyo đã được tòa án chấp thuận.Ngoài ra, đại diện pháp lý của nữ ca sĩ yêu cầu phía công tố cung cấp tài liệu và thông tin liên quan đến vụ án gồm: danh sách nhân chứng, bản ghi lời khai, báo cáo điều tra, vật chứng... Phía Lynda Trang Đài cũng yêu cầu vụ án được xét xử bởi bồi thẩm đoàn.Theo hồ sơ tòa án Florida, ca sĩ Lynda Trang Đài (tên thật là Lynda Trangdai Le Ngo) bị cảnh sát bắt vào ngày 5.1.2025 về tội trộm cắp hàng hóa trên 100 USD, xếp vào loại tội nhẹ. Vào ngày 6.1, nữ ca sĩ đóng tiền tại ngoại, số tiền là 1.000 USD. Trong buổi trò chuyện với Quang Lê, giọng ca 6X cho rằng vụ việc là vận xui đối với mình. Nữ ca sĩ chia sẻ luật sư đang xử lý vụ việc và nhắn nhủ “mong mọi người không thất vọng về tôi”.Chương trình đại nhạc hội Huế Mega Booming gây chú ý khi quy tụ dàn sao bước ra từ show thực tế Anh trai “say hi”, gồm Isaac, Anh Tú, Quân A.P, Wean và Hurrykng. Bên cạnh đó, chương trình có sự tham gia của các nghệ sĩ trẻ khác như Xuân Định K.Y, MANBO, LyLy. Không chỉ có dàn sao trong nước, Huế Mega Booming còn chào đón các nghệ sĩ quốc tế như Akari Nakatani (Nhật Bản) và Blue D (Hàn Quốc).Với tôn chỉ đưa những nét đẹp văn hóa dân tộc đến gần hơn với khán giả đại chúng, Huế Mega Booming ra đời với sứ mệnh quảng bá, thu hút du lịch Huế thông qua các hoạt động văn hóa nghệ thuật. Đây là cơ hội để giới thiệu nét đẹp quê hương, đất nước, con người Việt Nam nói chung và vùng đất Huế nói riêng đến với bạn bè quốc tế.Thông qua việc kết hợp giữa âm nhạc truyền thống và hiện đại, chương trình không chỉ mang tính giải trí mà còn góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Đồng thời, đây cũng là điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch của thành phố Huế, đặc biệt là thu hút đối tượng khán giả trẻ, yêu thích âm nhạc và khám phá văn hóa.Theo số liệu tham khảo Box Office Vietnam, phim Quỷ nhập tràng có sự tham gia của Khả Như - Quang Tuấn tạm dẫn đầu phòng vé Việt hôm 5.3, với 3,4 tỉ đồng doanh thu. Đáng chú ý, dù chưa khởi chiếu chính thức song tác phẩm của đạo diễn Pom Nguyễn đã vượt mặt Nhà gia tiên của Huỳnh Lập trên đường đua.Quỷ nhập tràng xoay quanh vợ chồng Quang (Quang Tuấn) và Như (Khả Như), sống ở một ngôi làng vùng cao. Cuộc sống cả hai xáo trộn khi phát hiện một cỗ quan tài vô chủ trong mảnh đất nhà mình. Sau khi khai quật mộ, Như dần cảm nhận bị một thế lực nào đó đeo bám. Biến cố ập đến khi con của Như bị người lạ bắt cóc, còn cô thay đổi tâm tính, khiến chồng hoang mang.Ngoài Quang Tuấn và Khả Như, phim còn quy tụ các diễn viên: NSND Thanh Nam, Vân Dung, NSƯT Phú Đôn...Sau thành tích top 8 Miss Global Vietnam 2024, Bùi Hạnh Nguyên tiếp tục ghi danh vòng thi online của Miss Cosmo Vietnam 2025. Người đẹp quê Long An sinh năm 1997, gây ấn tượng bởi chiều cao 1,81m. Cô là cử nhân ngành quản trị kinh doanh - Học viện hàng không Việt Nam.Trước đó, Hạnh Nguyên từng thi Miss Cosmo Vietnam 2023. Với cô, đây là cột mốc quan trọng giúp hiểu rõ hơn về bản thân, trau dồi thêm nhiều kỹ năng. Trở lại cuộc thi năm 2025, người đẹp quê Long An khẳng định mang đến phiên bản hoàn thiện hơn, có sự tự tin chinh phục thử thách.“Với tôi, Miss Cosmo Vietnam không chỉ là một sân chơi nhan sắc mà còn là nơi để phụ nữ thể hiện trí tuệ, bản lĩnh và tầm ảnh hưởng của mình đối với xã hội. Tôi luôn tâm niệm rằng vẻ đẹp đích thực không chỉ nằm ở ngoại hình mà còn ở sự thông minh, lòng nhân ái và một tinh thần vững vàng, không bao giờ bỏ cuộc”, Hạnh Nguyên chia sẻ.
Trong thư, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã bày tỏ niềm vui sướng và tự hào trước chiến thắng lịch sử của đội tuyển, coi đây là thành quả của sự nỗ lực không ngừng nghỉ, tinh thần đoàn kết, cống hiến và khát vọng vươn lên của các cầu thủ, ban huấn luyện. Thủ tướng nhấn mạnh rằng chiến thắng này không chỉ là vinh quang của thể thao, mà còn là minh chứng cho sự phát triển mạnh mẽ của đất nước, là động lực để người dân Việt Nam hướng tới những thành tựu cao hơn trong các lĩnh vực khác.Thủ tướng cũng gửi lời khen ngợi tới HLV Kim Sang-sik và các cộng sự đã có những chiến lược sáng tạo, giúp đội tuyển Việt Nam vượt qua những đối thủ mạnh mẽ để giành chức vô địch. Bên cạnh đó, ông cũng không quên cảm ơn và tri ân sự ủng hộ nhiệt thành từ hàng triệu người hâm mộ cả nước, những người đã luôn đồng hành và cổ vũ đội tuyển trong suốt hành trình chinh phục chiếc cúp danh giá này.Chức vô địch AFF Cup 2024 là một dấu ấn đáng nhớ trong lịch sử bóng đá Việt Nam, không chỉ về mặt thành tích mà còn là nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ. Thủ tướng Phạm Minh Chính hy vọng rằng đội tuyển sẽ tiếp tục phát huy tinh thần chiến thắng, tiếp tục đóng góp vào sự phát triển của thể thao Việt Nam, và truyền cảm hứng cho toàn dân tộc trong việc xây dựng một đất nước phát triển, hùng mạnh hơn.Thủ tướng khẳng định, chiến thắng này không chỉ là niềm tự hào của thể thao Việt Nam mà còn là nguồn cảm hứng cho toàn dân tộc, thể hiện khát vọng vươn lên và chinh phục những đỉnh cao mới. Thủ tướng gửi tri ân sâu sắc đến ban huấn luyện, đội ngũ hỗ trợ, những người đồng hành cùng đội tuyển. Thủ tướng đặc biệt cảm ơn hàng triệu người hâm mộ cả nước đã luôn đồng hành, sát cánh và là điểm tựa vững chắc của đội tuyển trong suốt hành trình chinh phục ngôi vị cao nhất của bóng đá khu vực. Thủ tướng khẳng định, chiến thắng này là minh chứng cho sự tiến bộ của bóng đá Việt Nam, đồng thời là món quà ý nghĩa đầu năm mới dành tặng người dân cả nước.Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi lời chúc sức khỏe, thành công, lời tri ân sâu sắc đến toàn thể các cầu thủ, huấn luyện viên và đội ngũ hỗ trợ, đồng thời khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục hỗ trợ, tạo điều kiện để bóng đá Việt Nam phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong tương lai.Nhân dịp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã gửi lời thăm hỏi, động viên đến cầu thủ Nguyễn Xuân Son, chúc cầu thủ sớm phục hồi sức khỏe để trở lại sân cỏ, tiếp tục cống hiến cho bóng đá nước nhà. Thủ tướng tin tưởng, với ý chí kiên cường, cầu thủ Nguyễn Xuân Son sẽ vượt qua khó khăn và trở lại mạnh mẽ hơn, cùng đội tuyển quốc gia khẳng định vị thế của bóng đá Việt Nam trên đấu trường khu vực và hướng tới những thành công lớn hơn trong tương lai.Chức vô địch AFF Cup 2024 đã khép lại một năm đầy thành công của bóng đá Việt Nam, và lời chúc mừng của Thủ tướng Phạm Minh Chính càng thêm phần ý nghĩa, là niềm động viên to lớn đối với các cầu thủ, cũng như người hâm mộ bóng đá cả nước.
FV hợp tác với chuyên gia giác mạc hàng đầu thế giới từ Singapore
Ngày 27.1, Đội CSGT số 2 thuộc Phòng CSGT Công an tỉnh Bình Phước đã phát hiện xe khách giường nằm nhồi nhét khách quá số người quy định.Theo đó, khoảng 10 giờ 30 cùng ngày, Đội CSGT số 2 thuộc Phòng CSGT Công an tỉnh Bình Phước lập chốt xử lý vi phạm giao thông trên đường ĐT.741, đoạn qua xã Tiến Hưng, TP.Đồng Xoài. Thời điểm này, lực lượng CSGT phát hiện xe khách giường nằm BS 60H-153.64 do tài xế Trần Hữu Đ. (44 tuổi, ngụ tỉnh Đồng Nai) điều khiển chạy tuyến cố định TP.Long Khánh (Đồng Nai) - TX.Phước Long (Bình Phước) có dấu hiệu vi phạm nên đã cho dừng xe để kiểm tra.Qua kiểm tra, lực lượng CSGT đã phát hiện tài xế nhồi nhét khách, chở quá 5 người theo quy định (51/46). CSGT đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với tài xế, đồng thời yêu cầu phải có trách nhiệm chuyển số khách chở quá quy định qua xe khác để tiếp tục hành trình.Trước đó, khoảng 20 giờ ngày 26.1, Đội CSGT số 1 thuộc Phòng CSGT Công an tỉnh Bình Phước, phát hiện tài xế Bùi Văn T. (39 tuổi, ngụ tỉnh Đồng Nai) điều khiển xe ô tô bán tải BS 74C-064.04 lưu thông trên quốc lộ 13, đoạn qua TT.Tân Khai (H.Hớn Quản, tỉnh Bình Phước) vi phạm nồng độ cồn. Kiểm tra trên xe, lực lượng công an đã phát hiện 53 kg pháo lậu các loại.Ngay sau đó, Đội CSGT số 1 đã bàn giao tang vật và người vi phạm cho Công an H.Hớn Quản để xử lý theo thẩm quyền.
